ఓ జిందగీ… ఈసారి నీతో స్నేహం చేస్తాను!
ఓ జిందగీ… ఈసారి నీతో స్నేహం చేస్తాను!
‘సద్మా’ నుంచి ‘డియర్ జిందగీ’ వరకు — ఒక పాట, రెండు తరాలు, జీవితాన్ని అర్థం చేసుకునే రెండు ప్రయాణాలు
భాగం 2 — ఒక సినిమా, కొన్ని కుర్చీలు, మనసులో మిగిలిపోయిన బాల్యం
డాక్టర్ బి.ఎస్. చక్రవర్తి
డియర్ జిందగీ (2016) — జీవితాన్ని కొత్త కోణంలో చూడటం నేర్చుకున్న కైరా ప్రయాణం.
కొన్ని పాటలు ఒక సినిమా కోసం పుడతాయి. కానీ ఆ సినిమా ముగిసిన తరువాత కూడా వాటి ప్రయాణం ఆగదు.
అవి మన జ్ఞాపకాల్లోకి ప్రవేశిస్తాయి. మనతో పాటు వయసు పెరుగుతాయి. ఒక రోజు మరో సినిమాలో, మరో గొంతులో వినిపించి, మనం మరిచిపోయామనుకున్న భావాలను మళ్లీ పలకరిస్తాయి.
1983లో సద్మా చిత్రంలో గుల్జార్ రాసిన మాటలకు ఇళయరాజా సంగీతం అందించారు. సురేష్ వాడ్కర్ తన మృదువైన గాత్రంతో వాటికి ప్రాణం పోశారు.
ఓ జీవితమా, నన్ను కౌగిలించుకో!
ముప్పై మూడు సంవత్సరాల తరువాత, 2016లో అదే పాట డియర్ జిందగీ అనే మరో చిత్రంలో కొత్త స్వరంతో వినిపించింది.
కానీ ఈసారి దానిని వింటున్నది జీవితపు విషాదాన్ని అనుభవిస్తున్న ఒక మనిషి మాత్రమే కాదు.
తనను తాను అర్థం చేసుకోలేకపోతున్న ఒక యువతి.
ఆమె పేరు కైరా.
1. కెమెరాతో ప్రపంచాన్ని చూసే అమ్మాయి… తన మనసును మాత్రం చూడలేకపోయింది
డియర్ జిందగీ చిత్రానికి రచన, దర్శకత్వం గౌరీ షిండే. కైరాగా ఆలియా భట్, డాక్టర్ జహంగీర్ ఖాన్‌గా షారుఖ్ ఖాన్ నటించారు.
కైరా ప్రతిభావంతమైన సినిమాటోగ్రాఫర్. కెమెరా వెనుక నిలబడి ప్రపంచాన్ని అందంగా చిత్రీకరించగలదు. కానీ తన జీవితాన్ని మాత్రం సరైన కోణంలో చూడలేకపోతుంది.
ఆమెకు స్వేచ్ఛ కావాలి. తన కాళ్ల మీద తాను నిలబడాలి. తన ప్రతిభకు గుర్తింపు రావాలి.
అయితే ప్రేమ దగ్గరకు వచ్చేసరికి ఆమె మనసులో ఏదో అలజడి మొదలవుతుంది.
ఒక సంబంధం నుంచి మరొక సంబంధానికి వెళ్తుంది. ఎవరో తనను వదిలేస్తారనే భయం కలిగినప్పుడు, కొన్నిసార్లు వారిని ముందుగానే వదిలేస్తుంది.
బయటకు చూస్తే అది స్వతంత్ర నిర్ణయంలా కనిపించవచ్చు.
లోపల మాత్రం ఒక చిన్న ప్రశ్న దాగి ఉంటుంది.
ఉద్యోగంలోనూ ఇబ్బందులు. ప్రేమలోనూ నిరాశ. నివసిస్తున్న ఇంటిని ఖాళీ చేయాల్సిన పరిస్థితి.
చివరకు ఆమె గోవాలోని తల్లిదండ్రుల ఇంటికి తిరిగి వెళ్తుంది.
అది ఆమె పెరిగిన ఇల్లు. కానీ మనసుకు ప్రశాంతతనిచ్చే ఇల్లు కాదు.
ఎందుకంటే అక్కడ ఆమె బాల్యానికి సంబంధించిన ఒక పాత గాయం ఉంది.
2. బాల్యం ముగిసినా, దాని నీడ ఎందుకు మనల్ని వెంటాడుతుంది?
చిన్నప్పుడు కైరాను ఆమె తల్లిదండ్రులు తాతయ్య, అమ్మమ్మల దగ్గర వదిలి వెళ్తారు. వ్యాపారంలో వచ్చిన కష్టాల వల్ల అలా చేయాల్సి వచ్చిందని తరువాత తెలుస్తుంది.
పెద్దవాళ్లకు అది ఒక ఆర్థిక సమస్యకు తాత్కాలిక పరిష్కారం.
కానీ చిన్నపిల్ల మనసుకు?
అమ్మానాన్న ఎందుకు వెళ్లిపోయారు?
నన్ను ఎందుకు తీసుకెళ్లలేదు?
నేను వారికి అవసరం లేదా?
పెద్దవాళ్లు చెప్పని కారణాలకు పిల్లలు తమకు తెలిసిన అర్థాలు వెతుక్కుంటారు.
అక్కడే ఒక అపార్థం పుడుతుంది.
ఆ అపార్థం సంవత్సరాలు గడిచినా మనసులో అలాగే ఉండిపోవచ్చు.
ఉదాహరణకు, చిన్నప్పుడు స్కూలు వార్షికోత్సవంలో తన నృత్యాన్ని చూడటానికి తండ్రి రాలేదనుకోండి. తండ్రికి అత్యవసరమైన పని ఉండవచ్చు. కానీ ఆ చిన్నారి మాత్రం తనను తాను ఒక నిర్ణయానికి తీసుకెళ్లవచ్చు.
నాన్నకు నా ఆనందం ముఖ్యం కాదు.
పెద్దయ్యాక ఆ సంఘటన గుర్తుండకపోవచ్చు. కానీ తనను ఎవరైనా పట్టించుకోకపోతే కలిగే బాధ మాత్రం చాలా తీవ్రంగా ఉండవచ్చు.
ప్రతి బాల్య అనుభవం ఇలాంటి ప్రభావాన్నే చూపుతుందని కాదు. మనుషుల మనస్తత్వాలు, పరిస్థితులు, తరువాతి అనుభవాలు భిన్నంగా ఉంటాయి.
కైరా విషయంలో మాత్రం బాల్యంలో అనుభవించిన నిర్లక్ష్యం, వదిలివేయబడతాననే భయం ఆమె పెద్దయ్యాక ఏర్పరచుకునే సంబంధాలపై ప్రభావం చూపుతున్నాయని సినిమా సూచిస్తుంది.
కైరాకు ఈ విషయం మొదట్లో తెలియదు.
తనకు ఎందుకు నిద్ర పట్టడం లేదో, ఎందుకు సంబంధాలు నిలబడటం లేదో, ఎందుకు తల్లిదండ్రులంటే అంత కోపమో అర్థం కాదు.
అప్పుడే ఆమె జీవితంలోకి ఒక విచిత్రమైన మనిషి ప్రవేశిస్తాడు.
అతని పేరు జగ్.
3. జగ్ — సమాధానాలు ఇచ్చే గురువు కాదు, ప్రశ్నలు అడిగే మిత్రుడు
డాక్టర్ జహంగీర్ ఖాన్. అందరూ ప్రేమగా జగ్ అని పిలుస్తారు.
మనసుకు సంబంధించిన సమస్యలపై మాట్లాడే వైద్యుడు.
షారుఖ్ ఖాన్ ఈ పాత్రను ఎంతో సంయమనంతో పోషించారు.
సాధారణంగా మనకు అలవాటైన షారుఖ్ ప్రేమకథల హీరో. కానీ ఇక్కడ ఆయన ఒక యువతి ప్రేమలో పడే వ్యక్తిగా కాకుండా, ఆమె తనను తాను అర్థం చేసుకునే ప్రయాణంలో తోడుగా నిలిచే నిపుణుడిగా కనిపిస్తారు.
అతను పెద్ద పెద్ద ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడు.
కొన్నిసార్లు సరదాగా మాట్లాడతాడు. కొన్నిసార్లు బీచ్‌లో నడుస్తాడు. సముద్రపు అలలతో ఆడుకుంటాడు. కైరా చెప్పే మాటలను శ్రద్ధగా వింటాడు.
ఇక్కడ ఒక అందమైన విషయం ఉంది.
కైరా జీవితమంతా ఇతరులు తనను ఎలా చూస్తున్నారనే ఆందోళనతో గడిపింది.
జగ్ దగ్గర మాత్రం తన మాటలను ఎవరైనా తీర్పు చెప్పకుండా వినగలరనే అనుభూతి కలుగుతుంది.
అది ఎంత గొప్ప ఉపశమనమో!
ఒక విద్యార్థి పరీక్షలో తక్కువ మార్కులు తెచ్చుకున్నప్పుడు, ఇంట్లో అందరూ మందలిస్తున్నారనుకోండి. కానీ ఒక ఉపాధ్యాయుడు మాత్రం పక్కన కూర్చోబెట్టి, “ఎక్కడ ఇబ్బంది వచ్చింది?” అని అడుగుతాడు.
ఆ ప్రశ్నలో తప్పును సమర్థించడం లేదు.
ఆ విద్యార్థిని అర్థం చేసుకోవాలనే ప్రయత్నం ఉంది.
అలాంటి సంభాషణే కొన్నిసార్లు మార్పుకు తొలి మెట్టు.
జగ్ కైరా సమస్యలను మాయాజాలంతో తొలగించడు. ఆమె తన అనుభవాలను మరో కోణంలో చూడటానికి సహాయపడతాడు.
అయితే నిజజీవితంలో మానసిక చికిత్స ఎప్పుడూ సినిమాలో చూపించినంత వేగంగా లేదా సులభంగా ఫలితాలివ్వదు. అది వ్యక్తిని బట్టి మారే, సమయం పట్టే ప్రక్రియ.
4. జీవితంలో సరైన కుర్చీని ఎంచుకోవడానికి ఎంత సమయం పడుతుంది?
ఈ సినిమాలో నాకు ఎంతో నచ్చిన దృశ్యాల్లో ఒకటి కుర్చీల గురించి జగ్ చెప్పే ఉదాహరణ.
ఒక దుకాణంలోకి వెళ్లి కుర్చీ కొనాలనుకుంటే మనం ఏం చేస్తాం?
మొదట కనిపించిన కుర్చీలోనే కూర్చుని, ఇక జీవితాంతం ఇదే అని నిర్ణయించుకుంటామా?
కాదు.
ఒకదానిలో కూర్చుంటాం.
సౌకర్యంగా ఉందో లేదో చూస్తాం.
మరోదానిని ప్రయత్నిస్తాం.
కొన్ని చూడటానికి చాలా అందంగా ఉంటాయి. కానీ కూర్చుంటే అసౌకర్యంగా అనిపిస్తాయి.
కొన్ని సాధారణంగా కనిపించినా ఎంతో హాయిగా ఉంటాయి.
అలాంటప్పుడు మనం సరైన కుర్చీ కోసం వెతుకుతాం.
కానీ జీవిత భాగస్వామి విషయంలో మాత్రం మొదటి సంబంధమే చివరిదై ఉండాలని ఎందుకు ఒత్తిడి తెచ్చుకుంటాం?
జగ్ చెప్పే కుర్చీ ఉదాహరణ వెనుక ఉన్న భావం ఇదే.
అది ప్రేమను తేలికగా తీసుకోమనే పిలుపు కాదు. మనుషులను వస్తువుల్లా మార్చి మార్చి చూడమనే సలహా అసలే కాదు.
మనకు నచ్చిన వ్యక్తి మనకు సరైన వ్యక్తి కాకపోవచ్చు.
అలాగే మనకు సరైన వ్యక్తి మనం ఊహించిన రూపంలోనే రావాల్సిన అవసరం లేదు.
ఒకరు మంచి మనిషి కావచ్చు. మనమూ మంచి మనుషులమే కావచ్చు. అయినా మన ఇద్దరి జీవిత ప్రయాణాలు కలిసి సాగకపోవచ్చు.
ఇక్కడ ఇంకో విషయం గుర్తుంచుకోవాలి.
కుర్చీ సౌకర్యంగా లేదని మార్చుకోవడం ఒకటి.
కుర్చీలో కూర్చుంటే అది విరిగిపోతుందేమోనని భయపడి, ఏ కుర్చీలోనూ కూర్చోకపోవడం మరొకటి.
కైరా సమస్యలో ఈ రెండో అంశం ఉంది.
ప్రేమ కావాలి.
కానీ ప్రేమలో తనను వదిలేస్తారనే భయం.
ఆ భయం వల్ల ప్రేమ దగ్గరకు వచ్చినప్పుడల్లా ఆమె వెనక్కి తగ్గుతుంది.
ఆమెకు కావలసింది కేవలం మరో సంబంధం కాదు.
సంబంధంలో ఉండగలిగే ధైర్యం.
5. తల్లిదండ్రులను క్షమించడం అంటే గతాన్ని చెరిపేయడమా?
జగ్‌తో సంభాషణల్లో కైరా తన బాల్యం గురించి మాట్లాడుతుంది.
తల్లిదండ్రులపై ఉన్న కోపం బయటపడుతుంది.
తనను ఎందుకు వదిలివెళ్లారనే బాధకు మాటలు దొరుకుతాయి.
ఇక్కడ సినిమా ఒక సున్నితమైన ఆలోచనను ముందుకు తెస్తుంది.
మన తల్లిదండ్రులను మనం చిన్నప్పుడు దాదాపు సర్వశక్తిమంతులుగా ఊహిస్తాం.
వారికి అన్నీ తెలుసు.
వారు ఎప్పుడూ సరైన నిర్ణయాలే తీసుకోవాలి.
వారు మనల్ని ఎప్పుడూ బాధపెట్టకూడదు.
కానీ పెద్దయ్యాక ఒక నిజం తెలుస్తుంది.
వారు కూడా మనుషులే.
వారికీ భయాలుంటాయి. ఆర్థిక ఇబ్బందులుంటాయి. అపరిపక్వ నిర్ణయాలుంటాయి. కొన్నిసార్లు తమ పిల్లలకు ఎంత బాధ కలిగిస్తున్నారో కూడా వారికి పూర్తిగా తెలియకపోవచ్చు.
దీంతో వారు చేసిన తప్పు సరైనదైపోదు.
కానీ ఆ తప్పును అర్థం చేసుకునేందుకు మరో కిటికీ తెరుచుకుంటుంది.
ఇక్కడ నాకు ఒక పాత ఉత్తరం గుర్తుకొస్తుంది.
ఎన్నో సంవత్సరాల క్రితం మనకు వచ్చిన ఉత్తరాన్ని అప్పట్లో కోపంతో చదివి పక్కన పెట్టామనుకోండి.
పదేళ్ల తరువాత మళ్లీ చదివితే అందులోని అక్షరాలు మారవు.
కానీ వాటిని చదివే మన దృష్టి మారవచ్చు.
అయితే క్షమించడం తప్పనిసరి కర్తవ్యం కాదు. తీవ్రమైన హాని జరిగినప్పుడు హద్దులు పెట్టుకోవడం, దూరంగా ఉండడం కూడా సముచితమే.
కైరా విషయంలో తల్లిదండ్రులను తప్పులేని దేవతలుగా చూడడం మానేసి, లోపాలున్న మనుషులుగా అర్థం చేసుకోవడం ఆమెకు కొంత స్వేచ్ఛను ఇస్తుంది.
ఆమె బాల్యం మారలేదు.
కానీ ఆ బాల్యాన్ని మోసుకెళ్లే విధానం మారడం మొదలైంది.
6. “ఐ లవ్ యూ, జగ్!” — ఈసారి తిరస్కరణ ఆమెను ఎందుకు కూల్చివేయలేదు?
సినిమా చివర్లో కైరా జగ్‌తో తనకు ప్రేమలాంటి భావాలు కలిగాయని చెబుతుంది.
ఇది ఒక ముఖ్యమైన మలుపు.
గతంలో ఎవరైనా తనను తిరస్కరిస్తారనే భయం ఆమెను వెంటాడేది. సంబంధం ప్రమాదంలో ఉందనిపిస్తే, ఎదుటివారు వెళ్లిపోయేలోపే తానే వెళ్లిపోవాలని అనుకునేది.
కానీ ఈసారి ఆమె తన మనసులోని మాటను దాచుకోదు.
జగ్ స్పందన కూడా అంతే ముఖ్యమైనది.
ఆమె భావాలను అవమానించడు. వాటిని తప్పుగా చూడడు.
అయితే వారి మధ్య ఉన్న వైద్యుడు–క్లయింట్ సంబంధాన్ని ప్రేమసంబంధంగా మార్చుకోవడం సాధ్యం కాదని స్పష్టం చేస్తాడు.
ఇది వృత్తిపరమైన హద్దులను గౌరవించే నిర్ణయం.
మనోవైద్య చికిత్సలో, తనను శ్రద్ధగా విని అర్థం చేసుకునే నిపుణుడిపట్ల క్లయింట్‌కు బలమైన అనుబంధం లేదా ప్రేమలాంటి భావాలు కలగవచ్చు. అలాంటి భావాలను చికిత్సలో పరిశీలించవచ్చు. కానీ వాటిని ప్రేమసంబంధంగా మార్చడం వృత్తిపరమైన నైతిక హద్దులకు విరుద్ధం.
కైరాకు మరోసారి తాను కోరుకున్న సమాధానం రాలేదు.
అయినా ఈసారి ఆమె విరిగిపోలేదు.
ఎందుకు?
ఎందుకంటే ఈసారి ఆమె తన విలువను ఎదుటివారి అంగీకారంతో కొలవడం లేదు.
మన జీవితంలో కూడా ఇలాంటి సందర్భాలు వస్తాయి.
ఒక యువకుడు ఎంతో ఆశతో ఉద్యోగానికి దరఖాస్తు చేస్తాడు. ఇంటర్వ్యూ బాగా జరుగుతుంది. అయినా ఉద్యోగం రాదు.
అప్పుడు రెండు రకాల ఆలోచనలు రావచ్చు.
“నన్ను ఎంపిక చేయలేదు. అంటే నేను పనికిరానివాడిని.”
లేదా—
“ఈ ఉద్యోగానికి నేను ఎంపిక కాలేదు. కానీ నా ప్రయాణం ఇక్కడితో ముగియలేదు.”
జరిగిన సంఘటన ఒకటే.
దానికి మనం ఇచ్చే అర్థం వేరు.
కైరా ప్రయాణంలో వచ్చిన మార్పు కూడా అలాంటిదే.
అంతేకాదు, ఆమె చివరకు తన సినిమా నిర్మాణాన్ని పూర్తి చేస్తుంది. తన ప్రతిభను ప్రపంచం ముందుకు తీసుకువస్తుంది. కొత్త వ్యక్తితో సంభాషణ ప్రారంభించడానికి కూడా వెనుకాడదు.
ఆమె జీవితంలోని సమస్యలన్నీ పరిష్కారమయ్యాయని కాదు.
వాటితో జీవించే విధానం మారింది.
7. చివర్లో కుర్చీ ఎందుకు శబ్దం చేసింది?
ఈ సినిమాలో అత్యంత సున్నితమైన దృశ్యాల్లో ఇదొకటి.
కైరా జగ్‌కు వీడ్కోలు చెప్పి వెళ్లిపోతుంది.
ఆమె తన ప్రయాణాన్ని కొనసాగిస్తుంది.
జగ్ తిరిగి తన కుర్చీలో కూర్చుంటాడు.
అప్పుడు కుర్చీ చిన్నగా శబ్దం చేస్తుంది.
అంతే.
ఒక్క శబ్దం.
కానీ ఎన్నో అర్థాలు.
సినిమాలో అంతకుముందు కుర్చీ శబ్దాన్ని ప్రేమలోని భావాలతో సరదాగా ముడిపెట్టే సంభాషణ ఉంటుంది. అందువల్ల చివర్లో ఆ శబ్దం వినిపించినప్పుడు ప్రేక్షకుడికి ఒక సందేహం కలుగుతుంది.
జగ్‌కు కూడా కైరాపట్ల ప్రత్యేకమైన భావాలు కలిగాయా?
అయితే ఈ ప్రశ్నకు దర్శకురాలు గౌరీ షిండే ఇచ్చిన వివరణ మరింత ఆసక్తికరంగా ఉంది.
2020లో ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో ఆమె, జగ్ కూడా భావోద్వేగాలున్న మనిషేనని చెప్పారు. వైద్యుడైనంత మాత్రాన అతని మనసులో ఏ భావమూ ఉండకూడదని కాదు. వారి మధ్య ఉన్నది తప్పనిసరిగా స్త్రీ–పురుషుల ప్రేమసంబంధం కాదని, ఒక ఆత్మీయమైన మానవ అనుబంధమని వివరించారు. జగ్ తన వృత్తిపరమైన హద్దులను పాటిస్తూనే ఆ అనుబంధాన్ని అనుభవిస్తాడని ఆమె ఉద్దేశం.
ఈ వివరణ నాకు మరింత నచ్చింది.
ఎందుకంటే జగ్‌ను మనం భావోద్వేగాలు లేని యంత్రంలా చూడాల్సిన అవసరం లేదు.
కైరా తన మనసులోని గాయాలను అతని ముందు విప్పింది.
అతను వాటిని శ్రద్ధగా విన్నాడు.
ఆ సంభాషణలు ఇద్దరికీ ఒక మానవీయ అనుభవంగా మిగిలి ఉండవచ్చు.
కానీ ప్రతి ఆత్మీయ అనుబంధం ప్రేమకథగా మారాల్సిన అవసరం లేదు.
ఒక మంచి ఉపాధ్యాయుడు తన విద్యార్థిని గుర్తుంచుకుంటాడు.
ఒక వైద్యుడు తాను చికిత్స చేసిన రోగిని గుర్తుంచుకోవచ్చు.
ఒక మిత్రుడు మన జీవితంలో కొంతకాలం మాత్రమే ఉండి, మన ఆలోచనలను శాశ్వతంగా మార్చివేయవచ్చు.
ఆ సంబంధాలన్నింటికీ ఒకే పేరు పెట్టలేం.
అందుకే ఆ కుర్చీ శబ్దం నాకు ఒక అందమైన రూపకంగా కనిపిస్తుంది.
జగ్ కైరాను ఆపడు.
కైరా కూడా తిరిగి వెళ్లదు.
ఇద్దరూ తమ తమ జీవితాలను కొనసాగిస్తారు.
అదే ఆ సన్నివేశంలోని హుందాతనం.
8. పాత పాటను ఈ సినిమాకు ఎందుకు తీసుకొచ్చారు?
ఇక్కడ కొంచెం సినిమా చరిత్ర తెలుసుకుంటే, ఈ పాటను ఎంచుకోవడం వెనుక ఉన్న ఆలోచన మరింత స్పష్టమవుతుంది.
డియర్ జిందగీ 2016 నవంబరు 25న విడుదలైంది. గౌరీ షిండే దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రానికి సంగీత దర్శకుడు అమిత్ త్రివేది.
గౌరీ షిండే గతంలో ఇంగ్లీష్ వింగ్లీష్ చిత్రాన్ని రూపొందించారు. ఆ సినిమాలోనూ మనిషి తన విలువను తిరిగి గుర్తించుకునే ప్రయాణమే ప్రధానాంశం.
డియర్ జిందగీలో ఆమె మరో ప్రశ్నను ముందుకు తెచ్చారు.
శరీరానికి అనారోగ్యం వస్తే వైద్యుడిని సంప్రదిస్తాం. మనసు ఇబ్బంది పడుతున్నప్పుడు సహాయం కోరడానికి ఎందుకు సంకోచిస్తాం?
చిత్ర నిర్మాణ సంస్థ కూడా ఈ సినిమాను మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలపై ఉన్న అపోహలను తగ్గించే ప్రయత్నంగా వివరించింది.
అయితే ఈ చిత్రంలో పాత ఇళయరాజా పాటను చేర్చాలనే ఆలోచన ఎలా వచ్చింది?
అందుకు దర్శకుడు ఆర్. బాల్కీ పాత్ర ఉన్నట్లు అప్పటి కథనాలు చెబుతున్నాయి.
బాల్కీకి ఇళయరాజా సంగీతమంటే ఎంతో అభిమానం. సద్మాలోని ఈ పాట గౌరీ షిండే చిత్రానికి సరిగ్గా సరిపోతుందని ఆయనే సూచించినట్లు 2016లో ప్రచురితమైన ఇంటర్వ్యూలో పేర్కొన్నారు. అమిత్ త్రివేది కూడా ఇళయరాజా సంగీతాభిమానినేనని చెప్పారు.
ఇది యాదృచ్ఛికంగా జరిగిన ఎంపిక కాదని అర్థమవుతుంది.
సినిమా పేరు డియర్ జిందగీ.
అంటే, ప్రియమైన జీవితమా!
పాట పిలుపు—
రెండింటి మధ్య ఎంత సహజమైన అనుబంధం!
ఇంకో ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే, షారుఖ్ ఖాన్ ఒక ప్రచార కార్యక్రమంలో ఈ సినిమాకు తొలుత ఏ జిందగీ గలే లగా లే అనే పేరును కూడా పరిశీలించినట్లు చెప్పారు. చివరకు డియర్ జిందగీ అనే పేరు స్థిరపడింది.
అమిత్ త్రివేది ఈ పాటను పూర్తిగా కొత్తగా మార్చేయలేదు.
ఇళయరాజా స్వరంలోని అసలు ఆత్మను కాపాడుతూ, సమకాలీన సంగీత శైలిని జోడించారు.
ఒక ఇంటర్వ్యూలో ఆయన చెప్పిన భావం కూడా అదే. ప్రేక్షకులకు ఎంతో ఆత్మీయమైన పాటను అతిగా మార్చితే దాని సౌందర్యం దెబ్బతినవచ్చని భావించి, అసలు స్వరానికి దగ్గరగా ఉండేలా పునఃసృష్టించామని వివరించారు.
అరిజిత్ సింగ్ పాడిన రూపంలో ఒక కొత్త తరానికి చెందిన మృదుత్వం ఉంది.
సురేష్ వాడ్కర్ గాత్రంలో మనకు వినిపించేది జీవితాన్ని ఎంతో దూరం నడిచి వచ్చిన వ్యక్తి పలకరింపులా అనిపించవచ్చు.
అరిజిత్ స్వరంలో మాత్రం ఇంకా ప్రయాణంలోనే ఉన్న యువకుడి ఆత్మీయత వినిపిస్తుంది.
ఇది నా వ్యక్తిగత సంగీతానుభూతి.
ఇక ఆలియా భట్ పాడిన రూపం మరో విశేషం.
నటిగా కైరా పాత్రను జీవించిన ఆలియా, అదే పాటను స్వయంగా పాడటం వల్ల ఆ పాత్రకు మరొక స్వరం దొరికినట్లవుతుంది.
ఆలియా కూడా ఈ పాట సినిమా భావానికి, తన పాత్రకు ఎంతో దగ్గరగా ఉందని 2016లో జరిగిన ఆల్బమ్ విడుదల కార్యక్రమంలో చెప్పారు.
ఇక్కడ గుల్జార్ కవిత్వాన్ని ప్రత్యేకంగా ప్రశంసించాలి.
ముప్పై మూడు సంవత్సరాల తరువాత కూడా ఆయన రాసిన మాటలు కొత్త సందర్భంలో సహజంగా ఒదిగిపోయాయి.
ఇళయరాజా స్వరాన్ని అభినందించాలి.
కాలం మారినా ఆ స్వరంలోని భావం చెరిగిపోలేదు.
సురేష్ వాడ్కర్ ఆ పాటకు మొదట అందించిన ఆత్మీయతను గుర్తుచేసుకోవాలి.
అమిత్ త్రివేది పాత పాటను గౌరవిస్తూ కొత్త సంగీత రూపాన్ని ఇచ్చారు.
అరిజిత్ సింగ్ దానిని తన గాత్రంతో కొత్త తరానికి చేరువ చేశారు.
ఆలియా భట్ నటనతోనూ, గానంతోనూ కైరా అంతరంగానికి జీవం పోశారు.
మరి షారుఖ్ ఖాన్?
ఆయన తన సహజమైన ఆకర్షణను ప్రదర్శించడంకంటే, ఎదుటివారి మాట వినగలిగే ఒక ప్రశాంతమైన వ్యక్తిగా కనిపించడం ఈ చిత్రానికి పెద్ద బలం.
గౌరీ షిండే వీరందరి కళను ఒకే ఆలోచన చుట్టూ చక్కగా అల్లారు.
9. జీవితాన్ని మళ్లీ చిత్రీకరించగలమా?
ఈ సినిమా గురించి ఆలోచిస్తున్నప్పుడు నాకు కైరా చేతిలోని కెమెరా గుర్తుకొస్తోంది.
సినిమాటోగ్రాఫర్‌కు ఒక ప్రత్యేకమైన స్వేచ్ఛ ఉంటుంది.
ఒకే దృశ్యాన్ని వేర్వేరు కోణాల్లో చిత్రీకరించవచ్చు.
దూరం నుంచి చూస్తే కనిపించని విషయం దగ్గర నుంచి కనిపించవచ్చు.
చీకటిగా ఉన్న దృశ్యంలో కాంతి మార్చవచ్చు.
కానీ నిజజీవితంలో జరిగిన సంఘటనను మళ్లీ చిత్రీకరించలేం.
బాల్యంలో తల్లిదండ్రులు మనతో గడపని సమయాన్ని తిరిగి తెచ్చుకోలేం.
చెప్పిన కఠినమైన మాటలను వెనక్కి తీసుకోలేం.
విడిపోయిన సంబంధాన్ని ఎప్పుడూ మళ్లీ కలపలేం.
అయితే మన చేతిలో మరో అవకాశం ఉంది.
ఇదే కైరా ప్రయాణంలో నాకు కనిపించిన ప్రధానమైన మార్పు.
ఆమె తన బాల్యాన్ని చెరిపేయలేదు.
తల్లిదండ్రులు చేసిన తప్పులను సమర్థించలేదు.
ప్రేమలో తిరస్కరణ ఎదురుకాదనే హామీ పొందలేదు.
కానీ తన జీవితానికి సంబంధించిన ఒక పాత నిర్ణయాన్ని మార్చుకుంది.
నన్ను ఎవరో వదిలివెళ్లారు కాబట్టి, అందరూ నన్ను వదిలివెళ్తారని కాదు.
ఈ అవగాహన ఒక్క రోజులో పుట్టకపోవచ్చు. నిజజీవితంలో దానికి మరింత సమయం, సహాయం, సాధన అవసరమవుతాయి.
అయినా అది ఒక కొత్త ప్రారంభం.
జగ్‌తో గడిపిన సమయం తరువాత కైరా తన కెమెరాను మళ్లీ చేతిలోకి తీసుకుంటుంది.
తన సినిమా పూర్తి చేస్తుంది.
తన జీవితంలోకి వచ్చే కొత్త వ్యక్తిని భయంతో ముందుగానే దూరం చేయకుండా, కనీసం మాట్లాడటానికి సిద్ధపడుతుంది.
ఆమె కథ ఇక్కడ ముగియదు.
అసలు కొత్త కథ ఇక్కడే మొదలవుతుంది.
10. ఉపసంహారం — ఈసారి జీవితమే మన స్నేహితుడు
మొదటి భాగంలో మనం సద్మాలోని పాటను విన్నాం.
అక్కడ జీవితాన్ని దాని బాధలతో సహా కౌగిలించుకోవాలనే భావాన్ని అనుభవించాం.
ఈ రెండో భాగంలో డియర్ జిందగీని చూశాం.
ఇక్కడ జీవితాన్ని కౌగిలించుకోవడానికి ముందు మనం మనల్ని మనం అర్థం చేసుకోవాల్సి ఉంటుందని తెలుసుకున్నాం.
ఒకప్పుడు మనల్ని బాధించిన జ్ఞాపకాలు ఉండవచ్చు.
మనల్ని వదిలివెళ్లిన మనుషులు ఉండవచ్చు.
మనం చేసిన తప్పులు ఉండవచ్చు.
మనకు దక్కని ప్రేమ ఉండవచ్చు.
అయితే అవన్నీ కలిపి మన జీవితానికి చివరి అధ్యాయం రాయవు.
మన చేతిలో ఇంకా కొన్ని ఖాళీ పేజీలున్నాయి.
కైరా చేతిలో కెమెరా ఉంది.
మన చేతిలో మన నిర్ణయాలున్నాయి.
మన గతాన్ని మార్చలేం.
కానీ రేపటి దృశ్యంలో మనం ఎలా నిలబడాలో కొంతవరకు నిర్ణయించుకోవచ్చు.
నాకు ఈ సినిమా చెప్పిన అందమైన విషయం ఇదే.
జీవితంలో సరైన కుర్చీ కోసం వెతకవచ్చు.
కానీ ఏ కుర్చీలో కూర్చున్నా మనతో పాటు వచ్చేది మన మనసే.
దానితో మనకు స్నేహం లేకపోతే, ప్రపంచంలో అత్యంత సౌకర్యవంతమైన కుర్చీ కూడా మనకు ప్రశాంతత ఇవ్వకపోవచ్చు.
అందుకే ముందుగా మన మనసుతో మాట్లాడుకుందాం.
అది చెప్పే బాధను విందాం.
దాని భయాలను అర్థం చేసుకుందాం.
అవసరమైతే సహాయం కోరుదాం.
అప్పుడు ఒక రోజు మనం కూడా కైరాలాగే చిరునవ్వుతో ముందుకు నడవగలమేమో.
వెనుక ఒక కుర్చీ చిన్నగా శబ్దం చేయవచ్చు.
ముందు కొత్త జీవితం మన కోసం ఎదురుచూస్తూ ఉండవచ్చు.
అప్పుడు మన పెదవుల మీద మళ్లీ అదే పాట.
Aye Zindagi Gale Laga Le…
— డాక్టర్ బి.ఎస్. చక్రవర్తి
సినిమా నేపథ్యం
డియర్ జిందగీ (2016)
రచన, దర్శకత్వం: గౌరీ షిండే
ప్రధాన పాత్రలు: ఆలియా భట్, షారుఖ్ ఖాన్
సంగీతం: అమిత్ త్రివేది
అసలు పాట — సద్మా (1983)
గీతరచన: గుల్జార్
సంగీతం: ఇళయరాజా
గానం: సురేష్ వాడ్కర్
2016 పునఃసృష్టి: అమిత్ త్రివేది సంగీత రూపకల్పన; అరిజిత్ సింగ్, ఆలియా భట్ వేర్వేరు గాన రూపాలు.
© డాక్టర్ బి.ఎస్. చక్రవర్తి
Comments
Post a Comment
Thank you for visiting. This is a space for the disciplined pursuit of truth. Whether you are sharing a clinical observation or a philosophical reflection, your perspective is appreciated. Let’s keep the conversation meaningful."