భావోద్వేగాల వసంతవనం
సంగీతం • జీవితం • మనసు
భావోద్వేగాల వసంతవనం
అనిశ్చితిని ఆహ్వానించే జీవన ప్రయాణం
డాక్టర్ బి.ఎస్. చక్రవర్తి
విశాఖపట్నం | అక్టోబర్ 2026
ఈ ఉదయం నా గదిలో ప్రశాంతంగా కూర్చుని ఒక పాత పాట వింటున్నాను.
ఇళయరాజా గారి అద్భుతమైన సంగీతం. మైలవరపు గోపి గారి అందమైన సాహిత్యం. వీటన్నింటికీ ప్రాణం పోసిన మన ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం గారి ఆత్మీయమైన గొంతు.
ఆ పాటే — కథగా కల్పనగా, వసంత కోకిల చిత్రంలోని అపురూపమైన గీతం.
ఎన్నిసార్లు విన్నా మళ్లీ వినాలనిపించే పాట.
కమల్ హాసన్, శ్రీదేవి నటించిన ఆ సినిమా గుర్తొస్తే, చివర్లో రైల్వే స్టేషన్‌లో జరిగే హృదయవిదారకమైన సన్నివేశం కూడా మన కళ్లముందు కదలాడుతుంది.
కానీ ఈ ఉదయం ఆ పాట వింటున్నప్పుడు నా మనసులో మరో ఆలోచన మెదిలింది.
పాట మారలేదు. బహుశా దానిని వింటున్న నా మనసే మారిందేమో!
ఒకప్పుడు ఆ పాటలో ప్రేమ కనిపించింది. ఇప్పుడు ప్రేమతో పాటు జీవితంలోని అనిశ్చితి, అనుబంధాల సున్నితత్వం, మనసులోని అమాయకత్వం కూడా కనిపిస్తున్నాయి.
అంతేకాదు, జీవితంలో ఎదురయ్యే ప్రతి అనుభవానికీ ఒక అర్థం వెతకడం నిజంగా అవసరమా అనే ప్రశ్న కూడా కలిగింది.
కథగా… కల్పనగా…
జీవితంలో కొన్ని పరిచయాలు మనం ఊహించకుండానే మొదలవుతాయి.
ఒక ప్రయాణంలో పరిచయమైన వ్యక్తి మంచి స్నేహితుడవుతాడు. ఒక ఉపాధ్యాయుడు చెప్పిన చిన్న మాట దశాబ్దాలపాటు మనల్ని నడిపిస్తుంది. ఒక చిన్నారి మన జీవితంలోకి వచ్చి మన ప్రపంచాన్నే మార్చేస్తుంది.
అవి ఎందుకు జరిగాయో ముందుగా మనకు తెలియదు.
అయినా ఆ అనుభవాలు మన జీవితంలో భాగమవుతాయి.
కథగా కల్పనగా పాటలో నాకు వినిపించే అందమైన భావన ఇదే.
జీవితం ముందుగానే రాసిపెట్టిన పుస్తకంలా మన చేతుల్లో ఉండదు. ప్రతి పేజీని మనమే నిర్ణయించలేం.
కొన్ని పేజీలు మనల్ని నవ్విస్తాయి. మరికొన్ని కన్నీళ్లు తెప్పిస్తాయి. ఇంకొన్ని చదివిన తరువాత కూడా మనకు పూర్తిగా అర్థం కావు.
అయినా పుస్తకాన్ని మూసేయాల్సిన అవసరం లేదు.
తరువాతి పేజీలో ఏముందో తెలియకపోవడమే కొన్నిసార్లు జీవితంలోని ఆసక్తి!
రేపటి భయంతో ఈరోజును కోల్పోతున్నామా?
మనిషి మెదడు ఒక అద్భుతమైన వ్యవస్థ.
ప్రమాదాలను ముందుగానే ఊహించడం, వాటిని నివారించడానికి ప్రయత్నించడం దాని ముఖ్యమైన సామర్థ్యాలలో ఒకటి.
ఒక వైద్యుడిగా నాకు ఈ సామర్థ్యం ఎంత అవసరమో ప్రతిరోజూ తెలుస్తూనే ఉంటుంది.
జ్వరంతో వచ్చిన చిన్నారిలో ప్రమాద సూచనలు ఉన్నాయా? వ్యాధి తీవ్రమయ్యే అవకాశముందా? ఏ సమయంలో ఏ చర్య తీసుకోవాలి?
ఇలాంటి ప్రశ్నలు ప్రాణాలను కాపాడతాయి.
కానీ ఇదే సామర్థ్యం కొన్నిసార్లు మనకు తెలియకుండానే ఆందోళనకు కారణమవుతుంది.
రేపు ఏం జరుగుతుందో?
పిల్లల భవిష్యత్తు ఎలా ఉంటుంది?
అనుకున్న పని జరగకపోతే?
ఎవరైనా మనల్ని వదిలి వెళ్లిపోతే?
మనసు ఒక్కసారిగా ఎన్నో భయంకరమైన దృశ్యాలను ఊహిస్తుంది.
అవి ఇంకా జరగలేదు. కొన్ని అసలు జరగకపోవచ్చు కూడా.
కానీ మనం మాత్రం అవి ఇప్పటికే జరిగినట్లుగా బాధపడటం మొదలుపెడతాం.
మనసులో పుట్టిన ప్రతి ఆలోచనా నిజం కాదు. ప్రతి భయమూ భవిష్యవాణి కాదు.
మేఘం కనిపించిన ప్రతిసారీ తుపాను వస్తుందని అనుకోలేం కదా!
అలాగే ఒక భయంకరమైన ఆలోచన వచ్చినంత మాత్రాన దానిని నిజమని నమ్మాల్సిన అవసరం లేదు.
అవసరమైన జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. మన చేతుల్లో ఉన్న పని చేయాలి.
కానీ ఇంకా రాని రేపటి కోసం ఈరోజు చేతిలో ఉన్న ఆనందాన్ని వదులుకోవడం ఎందుకు?
మనం కట్టుకునే కనిపించని గోడలు
పాటలోని అమాయకత్వం, స్వచ్ఛమైన అనుబంధం గురించి ఆలోచిస్తున్నప్పుడు మనుషుల మధ్య ఏర్పడే దూరాలు గుర్తొచ్చాయి.
జీవితంలో కొన్నిసార్లు మన నమ్మకాన్ని ఎవరైనా వమ్ము చేస్తారు.
మనం ప్రేమించినవారే మనల్ని బాధపెట్టవచ్చు.
అప్పుడు మనసు సహజంగానే తనను తాను కాపాడుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తుంది.
ఇక ఎవరినీ నమ్మకూడదని నిర్ణయించుకుంటాం.
ఎవరితోనూ మనసు విప్పి మాట్లాడకూడదనుకుంటాం.
మన చుట్టూ కనిపించని గోడలు నిర్మించుకుంటాం.
మొదట్లో ఆ గోడలు మనకు రక్షణగా అనిపిస్తాయి.
కానీ కాలక్రమేణా అవే మనల్ని ఇతరులకు దూరం చేయవచ్చు.
బాధ లోపలికి రాకుండా తలుపులు మూసేస్తే, ఆనందం కూడా లోపలికి రావడానికి దారి ఉండదు.
అయితే అందరినీ గుడ్డిగా నమ్మాలని దీని అర్థం కాదు.
అవసరమైన హద్దులు ఉండాలి. వివేకం ఉండాలి. మనల్ని బాధించే పరిస్థితుల నుంచి బయటపడే ధైర్యం ఉండాలి.
కానీ ఒక చేదు అనుభవం కారణంగా జీవితంలోని అన్ని అనుబంధాలనూ అనుమానంతో చూడాల్సిన అవసరం లేదు.
ముళ్లు ఉన్నాయని పూలతోటలోకి వెళ్లడం మానేస్తామా?
జాగ్రత్తగా నడుస్తాం.
పూల పరిమళాన్ని మాత్రం వదులుకోం.
ఎవరు కలిపారో… ఎందుకు కలిశారో…
మన జీవితంలోకి కొందరు ఎందుకు వస్తారో మనకు తెలియదు.
వారితో ఏర్పడిన అనుబంధం ఎంతకాలం కొనసాగుతుందో కూడా తెలియదు.
వసంత కోకిల సినిమా చివర్లో ఈ అనిశ్చితి మనసును కదిలిస్తుంది.
ఒకరి జ్ఞాపకాల్లో ఎంతో విలువైన అనుబంధం, మరొకరి జ్ఞాపకాల నుంచి పూర్తిగా చెరిగిపోతుంది.
ఒకరు గుర్తుపెట్టుకుంటారు.
మరొకరు గుర్తుపట్టలేరు.
అయినా వారి మధ్య జరిగిన అనుభవం అసత్యమైపోదు.
మన జీవితాల్లో కూడా ఇలాంటి చిన్నచిన్న అనుభవాలు ఎన్నో ఉంటాయి.
ఒక ఉపాధ్యాయుడు చెప్పిన మాట మన జీవితాన్ని మార్చి ఉండవచ్చు. కానీ ఆ ఉపాధ్యాయుడికి ఆ సంఘటన గుర్తుండకపోవచ్చు.
ఒక ప్రయాణంలో పరిచయమైన వ్యక్తితో కొన్ని గంటలు గడిపి ఉండవచ్చు. తరువాత మళ్లీ ఎప్పుడూ కలవకపోవచ్చు.
అందువల్ల ఆ పరిచయానికి విలువ లేదని చెప్పగలమా?
ఒక అనుభవం ముగిసిపోయినంత మాత్రాన దాని అందం చెరిగిపోదు.
అలాగే ప్రతి విడిపోవడానికీ ఒక గొప్ప తాత్విక వివరణ వెతకాల్సిన అవసరం లేదు.
కొన్నిసార్లు బాధ కలుగుతుంది.
కన్నీళ్లు వస్తాయి.
అంతే.
ఆ కన్నీళ్లకు కూడా మన జీవితంలో చోటివ్వాలి.
మనసనే వసంతవనం
ఒక అందమైన పూలతోటను ఊహించుకోండి.
అందులో మల్లెలుంటాయి. గులాబీలుంటాయి. సన్నజాజులుంటాయి. రంగురంగుల పూలతో పాటు ముళ్లు కూడా ఉంటాయి.
వసంతంలో కొత్త చిగుళ్లు వస్తాయి.
వేసవిలో కొన్ని ఆకులు రాలిపోతాయి.
వర్షాకాలంలో నేల తడుస్తుంది.
ఒక్కోసారి బలమైన గాలికి కొమ్మలు విరిగిపోతాయి.
అయినా ఆ తోట అందమైనదే.
ఎందుకంటే తోట అంటే కేవలం పువ్వులే కాదు.
ఆ పువ్వులు పూయడానికి అవసరమైన నేల, నీరు, ఎండ, వాన, రుతువులు కూడా!
మన మనసు కూడా అలాంటి తోటే.
ఆనందం ఒక పువ్వు.
విషాదం మరో అనుభవం.
భయం, ఆశ, ప్రేమ, నిరాశ, ఆశ్చర్యం, అనురాగం — ఇవన్నీ మన అంతరంగంలోని విభిన్న రంగులు.
ఎప్పుడూ సంతోషంగా ఉండాలనే ప్రయత్నంలో మనం మిగిలిన భావోద్వేగాలను శత్రువులుగా చూడటం మొదలుపెడతాం.
కానీ బాధపడటం ఓటమి కాదు.
భయపడటం బలహీనత కాదు.
కన్నీళ్లు రావడం మనిషి అసమర్థతకు గుర్తు కాదు.
బాధ వచ్చినప్పుడు ఏడవచ్చు.
సంతోషం వచ్చినప్పుడు మనసారా నవ్వవచ్చు.
భయం వచ్చినప్పుడు దానిని గుర్తించి, అవసరమైన చర్య తీసుకోవచ్చు.
భావోద్వేగాలను అనుభవించడం ఒక విషయం. అవే మన జీవితాన్ని పూర్తిగా నియంత్రించనివ్వడం మరో విషయం.
ఈ రెండింటి మధ్య తేడాను తెలుసుకోవడమే ముఖ్యం.
అంగీకారం అంటే లొంగిపోవడం కాదు
జీవితంలోని అనిశ్చితిని అంగీకరించమంటే కొందరికి ఒక సందేహం రావచ్చు.
అంటే పరిస్థితులకు లొంగిపోవాలా?
అన్యాయాన్ని సహించాలా?
ప్రయత్నించడం మానేయాలా?
కాదు.
అంగీకారం అంటే నిష్క్రియ కాదు.
ఒక రైతును చూడండి.
భూమిని సిద్ధం చేస్తాడు. విత్తనాలు వేస్తాడు. నీరు పెడతాడు. పంటను కాపాడుకుంటాడు.
కానీ వర్షాన్ని తన ఇష్టానుసారం కురిపించలేడు.
అందుకని వ్యవసాయం మానేస్తాడా?
మానేయడు.
తన చేతుల్లో ఉన్నదంతా చేస్తాడు. పరిస్థితులు మారితే తన ప్రయత్నాలనూ మార్చుకుంటాడు.
జీవితం కూడా అంతే.
మన బాధ్యతను మనం నిర్వర్తించాలి.
సమస్యలకు పరిష్కారాలు వెతకాలి.
తప్పులు జరిగితే సరిదిద్దుకోవాలి.
అవసరమైనప్పుడు ఇతరుల సహాయం తీసుకోవాలి.
కానీ ప్రతి ఫలితాన్నీ మనమే నియంత్రించగలమనే భ్రమను వదులుకోవాలి.
అంగీకారం మన ప్రయత్నానికి ముగింపు కాదు. వాస్తవాన్ని గుర్తించి, మరింత వివేకంతో స్పందించడానికి ఆరంభం.
రేపు ఎలాంటి సమస్య వస్తుందో మనకు తెలియకపోవచ్చు.
కానీ సమస్య వచ్చినప్పుడు ఆలోచించే, నేర్చుకునే, స్పందించే సామర్థ్యం మనకుంది.
అదే మన ధైర్యానికి ఆధారం.
ప్రతి అనుభవానికీ అర్థం అవసరమా?
ఇక్కడ నాకు మరో ఆలోచన కలిగింది.
మనిషికి ప్రశ్నించడం సహజం.
ఎందుకు? ఎలా? ఏమిటి?
ఈ ప్రశ్నలే విజ్ఞానశాస్త్రాన్ని ముందుకు నడిపించాయి.
కానీ ప్రతి అనుభవాన్నీ విశ్లేషించాల్సిన అవసరం ఉందా?
ఒక అందమైన ఉద్యానవనంలోకి వెళ్లామనుకోండి.
ఎన్నో పువ్వులు. ఎన్నో రంగులు. చల్లని గాలి. పక్షుల కిలకిలరావాలు.
అక్కడ మనం ఏం చేస్తాం?
ఒక పువ్వు దగ్గర సెల్ఫీ తీసుకుంటాం.
మరో పువ్వు పేరు తెలుసుకోవడానికి ఫోన్ తీస్తాం.
ఇంకో పువ్వును ఫొటో తీసి ఇతరులకు పంపిస్తాం.
తోట అంతా తిరిగేసరికి మన ఫోన్లో వంద ఫొటోలు ఉంటాయి.
కానీ ఒక్క పువ్వు దగ్గరైనా ఆగి దాని పరిమళాన్ని ఆస్వాదించామా?
ఒక్క క్షణమైనా ఆ చల్లని గాలిని మనసారా అనుభవించామా?
మన జీవితాల్లో కూడా ఇదే జరుగుతుందేమో!
ప్రతి అనుభవానికి ఒక అర్థం వెతుకుతాం.
ప్రతి బాధలో ఒక పాఠం కోసం చూస్తాం.
ప్రతి ఆనందాన్ని జ్ఞాపకంగా భద్రపరచాలని ప్రయత్నిస్తాం.
కానీ కొన్ని అనుభవాలకు వివరణ అవసరం లేదు.
పువ్వు పరిమళించడానికి మన వివరణ అవసరం లేనట్లే, జీవితంలోని ప్రతి అందమైన క్షణానికీ ఒక ప్రత్యేకమైన అర్థం అవసరం లేదు.
ఒక చిన్నారి వర్షంలో ఆనందంగా ఆడుకుంటుంది.
అది జీవితతత్వాన్ని నేర్చుకోవడానికి కాదు.
ఆ వర్షం తనకు ఆనందాన్ని ఇస్తోంది కాబట్టి!
మనమూ అప్పుడప్పుడు అలా ఉండగలగాలి.
ఉపసంహారం — పాట ముగిసినా అనుభూతి మిగులుతుంది
ఆ ఉదయం కథగా కల్పనగా పాట ముగిసింది.
కానీ ఆ పాట నాలో రేపిన ఆలోచనలు మాత్రం కొంతసేపు అలాగే ఉండిపోయాయి.
సంగీతానికి ఉన్న గొప్ప శక్తి ఇదేనేమో!
ఒకే పాటను ఇరవై ఏళ్ల వయసులో విన్నప్పుడు ఒక అనుభూతి కలుగుతుంది.
నలభై ఏళ్లకు మరోలా అనిపిస్తుంది.
అరవై ఏళ్లకు అదే పాటలో మనం మరో ప్రపంచాన్ని చూడవచ్చు.
పాట మారకపోవచ్చు.
మన జీవితానుభవాలు మారుతాయి.
అందుకే సంగీతం కేవలం చెవులతో వినేది కాదు. మన జీవితంతో కలిసి అనుభవించేది.
అయితే ప్రతిసారీ ఒక పాట నుంచి తత్వాన్ని వెతకాల్సిన అవసరం కూడా లేదు.
కొన్నిసార్లు బాలుగారి గొంతును ఆస్వాదిస్తే చాలు.
ఇళయరాజా గారి సంగీతంలో మునిగిపోతే చాలు.
మనసులో ఏ ఆలోచనా లేకుండా కాసేపు ప్రశాంతంగా ఉంటే చాలు.
జీవితం కూడా అంతే.
మన చేతుల్లో ఉన్న బాధ్యతలను నిర్వర్తిద్దాం.
రేపటి కోసం అవసరమైన జాగ్రత్తలు తీసుకుందాం.
కానీ రేపటి అనిశ్చితి ఈరోజు ఆనందాన్ని దోచుకోనివ్వద్దాం.
మనసులోని పూలతోటలో మల్లెలనూ చూద్దాం. ముళ్లనూ గుర్తిద్దాం. వానను ఆస్వాదిద్దాం. ఎండను తట్టుకుందాం.
అవసరమైనప్పుడు కొత్త మొక్కలు నాటుదాం. ఎండిపోయిన కొమ్మలను తొలగిద్దాం.
అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా, అప్పుడప్పుడు ఆ తోటలో ప్రశాంతంగా కూర్చుని దాని అందాన్ని అనుభవిద్దాం.
జీవితం కేవలం పరిష్కరించాల్సిన సమస్య కాదు.
మనసారా అనుభవించాల్సిన ఒక అందమైన ప్రయాణం కూడా.
ఆ ప్రయాణంలో ప్రతి మలుపూ మనకు తెలియకపోవచ్చు.
కానీ ఈ క్షణం మన ముందుంది.
మనమున్నాం.
జీవితముంది.
ప్రస్తుతానికి అది చాలు!
Comments
Post a Comment
Thank you for visiting. This is a space for the disciplined pursuit of truth. Whether you are sharing a clinical observation or a philosophical reflection, your perspective is appreciated. Let’s keep the conversation meaningful."