తుఫాన్ మధ్యలో సాక్షి గీత చెప్పిన “మిథ్య” అసలు అర్థం ఏమిటి?
తుఫాన్ మధ్యలో సాక్షి
గీత చెప్పిన “మిథ్య” అసలు అర్థం ఏమిటి?
కోపం, భయం, భావోద్వేగాలు, అవగాహన — మనిషి అంతర్ముఖ యాత్ర
డా. బి. ఎస్. చక్రవర్తిడా. బి. ఎస్. చక్రవర్తి
ప్రొఫెసర్ & హెడ్, శిశురోగ విభాగం
ఆంధ్ర మెడికల్ కాలేజ్ & కింగ్ జార్జ్ హాస్పిటల్, విశాఖపట్నం
కురుక్షేత్ర యుద్ధభూమిలో అర్జునుడు విల్లు వదిలేశాడు.
అతడు బలహీనుడు కాదు.
భయపడే వాడు కాదు.
పరాక్రమం లేని వాడు కాదు.
అయినా అతని చేతులు వణికాయి.
ఎందుకు?
ఎందుకంటే అతని మనసు భావోద్వేగాలతో నిండిపోయింది.
“ఇవాళ నేను యుద్ధం చేస్తే, నా వారే చస్తారు.
నా గురువులు, నా బంధువులు, నా స్నేహితులు, నా కుటుంబం… వీరిని చంపి నాకు వచ్చిన రాజ్యం ఎందుకు?”
అది సాధారణమైన ప్రశ్న కాదు.
అది ప్రతి మనిషి జీవితంలో ఎప్పుడో ఒకసారి వచ్చే అంతర్మథనం.
ఆ క్షణంలో శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి చెప్పిన మాటలలో ఒకటి:
“న ప్రహృష్యేత్ ప్రియం ప్రాప్య
నోద్విజేత్ ప్రాప్య చాప్రియమ్ ।
స్థిరబుద్ధిరసమ్మూఢో
బ్రహ్మవిత్ బ్రహ్మణి స్థితః ॥”
అంటే:
“సుఖం వచ్చినప్పుడు అతిగా పొంగిపోని, దుఃఖం వచ్చినప్పుడు కుంగిపోని, స్థిరమైన బుద్ధి కలిగి మోహం లేని వాడు బ్రహ్మజ్ఞాని.”
ఇక్కడి వరకూ బాగానే ఉంటుంది.
కానీ తరువాత కొన్ని వ్యాఖ్యానాల్లో ఒక వాక్యం వస్తుంది:
“జ్ఞాని ఈ ప్రపంచాన్ని కలలాంటిదిగా చూస్తాడు.
దీనికి అసలు వాస్తవికత లేదని తెలుసుకుంటాడు.”
ఇదే వాక్యం శతాబ్దాలుగా ఎంతో గందరగోళానికి కారణమైంది.
“ప్రపంచం కల” అంటే అసలు అర్థం ఏమిటి?
మనిషి ఈ ప్రపంచాన్ని నిజంగానే అనుభవిస్తున్నాడు.
తల్లి తన బిడ్డను కోల్పోతే ఆమెకు అది “కల”లా అనిపించదు.
ప్రేమించిన వ్యక్తి దూరమైతే హృదయం నిజంగానే బాధపడుతుంది.
పరీక్ష ముందు విద్యార్థికి వచ్చే భయం నిజంగానే ఉంటుంది.
అవమానం నిజంగానే కాలుస్తుంది.
అయితే శ్రీకృష్ణుడు “ఇది కల” అని ఎందుకు అన్నాడు?
ఇక్కడే అసలు రహస్యం ఉంది.
శ్రీకృష్ణుడు ప్రపంచం లేదని చెప్పలేదు.
భావోద్వేగాలు అబద్ధమని చెప్పలేదు.
జీవితం అర్థంలేనిదని చెప్పలేదు.
అతను చెప్పింది మరింత లోతైన విషయం.
మనిషి భావోద్వేగాలలో పూర్తిగా మునిగిపోతే, అతడు “సాక్షి”గా ఉండడు.
అప్పుడు అతడు “అవగాహన” కోల్పోతాడు.
అదే “కల”.
కలలో ఏమి జరుగుతుంది?
మనకు రాత్రి కల వస్తుంది.
ఆ కలలో:
- మనము పరుగెడతాము
- ఏడుస్తాము
- కోపపడతాము
- భయపడతాము
- ప్రేమిస్తాము
- పోరాడతాము
ఆ క్షణంలో అది పూర్తిగా నిజంగానే అనిపిస్తుంది.
పులి వెంటపడితే గుండె వేగంగా కొడుతుంది.
ఎత్తు నుండి పడిపోతే శరీరం ఒక్కసారిగా లేచిపోతుంది.
ఎందుకు?
ఎందుకంటే ఆ కలలో మనం పూర్తిగా లీనమైపోతాం.
మనకు “నేను కల చూస్తున్నాను” అనే అవగాహన ఉండదు.
కానీ మేల్కొన్న వెంటనే ఏమవుతుంది?
“అరే… అది కలే!”
ఇదే ఉపమానం గీత ఉపయోగించింది.
ప్రపంచం అబద్ధం కాబట్టి కాదు.
భావోద్వేగాలలో పూర్తిగా మునిగిపోయి అవగాహన కోల్పోవడం వల్ల.
కోపం వచ్చినప్పుడు నిజంగా ఏమి జరుగుతుంది?
ఒక సాధారణ ఉదాహరణ తీసుకుందాం.
మీరు ట్రాఫిక్‌లో వెళ్తున్నారు.
ఒక వ్యక్తి అజాగ్రత్తగా మీ వాహనం ముందు కట్ చేశాడు.
క్షణాల్లో కోపం వస్తుంది.
“ఇలా డ్రైవ్ చేస్తారా?”
“ఎంత నిర్లక్ష్యం!”
“ఇలాంటి వాళ్ల వల్లే ప్రమాదాలు!”
గుండె వేగంగా కొడుతుంది.
చేతులు బిగుసుకుంటాయి.
మనసు ఒక్కసారిగా మండిపోతుంది.
ఇప్పుడు రెండు పరిస్థితులు ఉన్నాయి.
మొదటి పరిస్థితి:
మీరు పూర్తిగా కోపంలో మునిగిపోతారు.
అరిచేస్తారు.
తిట్టేస్తారు.
ఇంకా అరగంట ఆ సంఘటన గురించే ఆలోచిస్తారు.
ఇక్కడ కోపమే మిమ్మల్ని నడిపిస్తోంది.
ఇదే “కల”.
రెండో పరిస్థితి:
మీకు కోపం వస్తుంది.
కానీ మీరు గమనిస్తారు:
“నాకు కోపం వస్తోంది.”
“నా గుండె వేగంగా కొడుతోంది.”
“నా ఆలోచనలు అదుపు తప్పుతున్నాయి.”
ఇక్కడ ఏమి జరిగింది?
కోపం పోయలేదు.
కానీ అవగాహన వచ్చింది.
అక్కడే స్వేచ్ఛ మొదలవుతుంది.
మనిషి ఇలా ఎందుకు తయారవుతున్నాడు?
మనిషి పుట్టుకతోనే జ్ఞాని కాదు.
శిశువు:
- చూస్తుంది
- అనుకరిస్తుంది
- నేర్చుకుంటుంది
చిన్న పిల్లవాడు తన తండ్రిని చూస్తాడు.
తల్లి మాట్లాడే విధానాన్ని చూస్తాడు.
ఇంట్లో గొడవలు చూస్తాడు.
పక్కింటి వారి ప్రవర్తన చూస్తాడు.
ఇలా చూస్తూ చూస్తూ అలవాట్లు మనసులో ముద్రపడతాయి.
తండ్రి కోపంతో అరిస్తే, పిల్లవాడు “కోపం అంటే శక్తి” అని అనుకుంటాడు.
సినిమాల్లో హీరో రిస్క్ తీసుకుంటే, “అదే ధైర్యం” అని భావిస్తాడు.
ఇలా మనిషి తన వ్యక్తిత్వాన్ని నిర్మించుకుంటాడు.
అందుకే మార్పు చాలా కష్టం.
ఎందుకంటే మనం “ఇది నేనే” అని భావిస్తున్నది, చాలాసార్లు conditioning మాత్రమే.
జ్ఞానం వేరే… జీవించడం వేరే
పుస్తకాల్లో నైతిక విలువలు నేర్చుకోవచ్చు.
“కోపం చెడు” అని తెలుసుకోవచ్చు.
కానీ నిజ జీవితంలో కోపం వచ్చినప్పుడు ఆగగలగడం — అదే అసలు సాధన.
ఇది ఒకరోజులో రాదు.
ఒక కోపిష్టి వ్యక్తి ఒక్కసారిగా మహర్షి అవ్వడు.
కానీ ఒక మార్పు మొదలవుతుంది.
కోపం వచ్చిన తర్వాత అతడు ఆలోచిస్తాడు:
“నేను అలా మాట్లాడకూడదు.”
“నాకు భయం వల్ల కోపం వచ్చింది.”
“నేను బాధపెట్టాను.”
ఇదే మొదటి మేల్కొలుపు.
సాక్షి అంటే ఎవరు?
సాక్షి అనేది వేరే వ్యక్తి కాదు.
అది మీలోని అవగాహన.
మీరు గమనించగలిగితే:
- “నాకు కోపం వస్తోంది”
- “నాకు భయం వేస్తోంది”
- “నేను అసూయపడుతున్నాను”
అంటే మీలో సాక్షి మేల్కొంటోంది.
అదే మనిషి గొప్పతనం.
జంతువులు ప్రతిస్పందిస్తాయి.
మనిషి గమనించగలడు.
అదే చైతన్యం.
విశ్వం మారుతుంది… కానీ అవగాహన?
నక్షత్రాలు పుడతాయి.
చనిపోతాయి.
సామ్రాజ్యాలు వస్తాయి.
కూలిపోతాయి.
శరీరం మారుతుంది.
ఆలోచనలు మారుతాయి.
సంబంధాలు మారుతాయి.
ప్రపంచం మొత్తం నిరంతరం మారుతోంది.
కానీ ఈ మార్పులన్నింటినీ గమనిస్తున్న “అవగాహన” మాత్రం ఎప్పుడూ ఉంటుంది.
అందుకే ఋషులు దానిని “శాశ్వతం” అన్నారు.
వ్యక్తి కాదు.
అవగాహన.
చివరగా…
బహుశా గీత చెప్పిన “జీవితం కల” అనే మాటకు అసలు అర్థం ఇదే కావచ్చు.
ప్రపంచం అబద్ధం కాదు.
అవగాహన లేకుండా జీవించడం — అదే కల.
అవగాహనతో జీవించడం — అదే మేల్కొలుపు.
మనిషి జీవిత మహత్తు అక్కడే ఉంది.
మనలో ప్రతి ఒక్కరిలో:
- గమనించే శక్తి ఉంది
- మారే శక్తి ఉంది
- నేర్చుకునే శక్తి ఉంది
- మరింత కరుణతో జీవించే శక్తి ఉంది
అదే బ్రహ్మజ్ఞానం మొదలు కావచ్చు.
అదే నిజమైన యోగం కావచ్చు.
అదే మనిషి అంతర్ముఖ యాత్ర కావచ్చు.
Comments
Post a Comment
Thank you for visiting. This is a space for the disciplined pursuit of truth. Whether you are sharing a clinical observation or a philosophical reflection, your perspective is appreciated. Let’s keep the conversation meaningful."