సమయం మనది కాదు కానీ మన జీవితమే సమయంగా మారిపోతుంది డా. బి.ఎస్. చక్రవర్తి

సమయం మనది కాదు

కానీ మన జీవితమే సమయంగా మారిపోతుంది

డా. బి.ఎస్. చక్రవర్తి

Time is free, but it is priceless. You can’t own it, but you can use it. You can’t keep it, but you can spend it. Once you’ve lost it, you can never get it back.

 

ఈ చిన్న వాక్యం చదివినప్పుడు నాకు కాళిదాసు గుర్తొచ్చాడు.

“కాలః క్రీడతి గచ్చత్యాయుః” — కాలం తన పని చేసుకుంటూ వెళ్తుంది. మన ఆయుష్షు నెమ్మదిగా కరిగిపోతుంది.

మనిషి మాత్రం ఆగి చూస్తాడు — “ఇంత త్వరగా ఎలా గడిచిపోయింది?” అని.

చిన్నప్పుడు వేసవి సెలవులు అంతులేని సముద్రంలా అనిపించేవి. ఇప్పుడు సంవత్సరాలు వారాల్లా గడిచిపోతున్నాయి.

ఎందుకు?

సమయం వేగంగా వెళ్తుందా? లేక మనమే మారిపోయామా?

ప్రపంచం సమయాన్ని గడియారంగా చూస్తుంది. కానీ మనిషి సమయాన్ని అనుభూతిగా చూస్తాడు. ఈ రెండింటి మధ్యే జీవిత రహస్యం దాగి ఉంది.

బాల్యం — సమయం అనంతంగా ఉన్న రోజులు

విలియం వర్డ్స్‌వర్త్ అన్నాడు: “The Child is father of the Man.” పిల్లవాడిలోనే మనిషి భవిష్యత్తు దాగి ఉంటుంది.

పిల్లలు సమయాన్ని కొలవరు. వాళ్లు జీవిస్తారు.

ఒక వర్షం. ఒక గాలిపటం. ఒక పండుగ. ఒక కథ. వాళ్లకు అవే ప్రపంచం.

ఒక వేసవి సెలవు అంటే ఒక విశ్వంలా ఉండేది. అమ్మమ్మ ఇంటి మేడ, మామిడి చెట్టు, వానలో తడవడం, సాయంత్రం కబుర్లు — ఇవన్నీ మనసులో నిలిచిపోయేవి.

ఎందుకంటే అప్పుడు మనం పూర్తిగా అక్కడే ఉండేవాళ్ళం. మనసు గతంలో ఉండేది కాదు. భవిష్యత్తులో ఉండేది కాదు. ఇప్పుడే ఉండేది.

అందుకే సమయం పెద్దదిగా అనిపించేది.

ఇప్పుడు ఫోన్ ఉంది. నోటిఫికేషన్లు ఉన్నాయి. పని ఉంది. ఆందోళన ఉంది. మనసు వెయ్యి చోట్ల ఉంది. అందుకే జీవితం చిన్నదిగా అనిపిస్తుంది.

ప్రపంచం సమయాన్ని గడియారంతో కొలుస్తుంది

ఉదయం 6 గంటలు. పిల్లల స్కూల్. 8 గంటలకు ఆఫీస్. 10 గంటలకు మీటింగ్. 1 గంటకు లంచ్. 5 గంటలకు పని ముగింపు.

జీవితం మొత్తం గడియారాల చుట్టూ తిరుగుతోంది.

సమాజానికి ఇది అవసరమే. కానీ ఇక్కడ ఒక ప్రమాదం ఉంది.

మనిషి గడియారాన్ని చూసి జీవించడం మొదలుపెట్టాడు. జీవితాన్ని చూడడం మర్చిపోయాడు.

గడియారం సమయాన్ని చెబుతుంది. కానీ అనుభూతిని కాదు.

ఒక ఐసీయూ బయట కూర్చున్న తల్లికి పది నిమిషాలు గంటలా అనిపిస్తాయి. కుటుంబంతో గడిపిన మూడు గంటలు క్షణాల్లా అనిపిస్తాయి. ధ్యానంలో అరగంట పది నిమిషాల్లా అనిపిస్తుంది.

భయం సమయాన్ని పొడిగిస్తుంది. ప్రేమ సమయాన్ని కరిగిస్తుంది. అనుభూతి సమయాన్ని మార్చేస్తుంది.

వైద్యుడిగా నాకు సమయం నేర్పింది

పిల్లల వైద్యశాఖలో పనిచేస్తూ సమయం యొక్క నిజమైన విలువ నేర్చుకున్నాను.

ఒక కిలో బరువు కూడా లేని శిశువు NICU లో చేరుతుంది. తల్లిదండ్రులు బయట ఎదురుచూస్తారు.

అక్కడ ఒక గంట అంటే సాధారణ గంట కాదు.

ఒక శ్వాస. ఒక ఫీడ్. ఒక గ్రాము బరువు పెరగడం. ప్రతి క్షణం పవిత్రంగా మారిపోతుంది.

కొన్ని నెలల తర్వాత అదే పిల్లాడు నవ్వుతూ వస్తాడు.

అప్పుడు అనిపిస్తుంది — సమయం కేవలం గడవలేదు. జీవితం వికసించింది.

తల్లిదండ్రులు సమయాన్ని ఆలస్యంగా అర్థం చేసుకుంటారు

“పిల్లల కోసమే పని చేశాం” — చాలా తల్లిదండ్రులు ఇలా చెబుతారు.

నిజమే. బాధ్యత అవసరం. కుటుంబం అవసరం. భవిష్యత్తు అవసరం.

కానీ ఒకరోజు వేళ్లుపట్టుకుని నడిచిన పిల్లాడు కాలేజీకి వెళ్తాడు. గది ఖాళీగా ఉంటుంది. బొమ్మలు ఉంటాయి. కానీ బాల్యం ఉండదు.

అప్పుడు తెలుస్తుంది — పిల్లలు సంవత్సరాలకు పెరగరు. రోజులకు పెరుగుతారు.

మనం మిస్ అయ్యింది సమయం కాదు. జీవితంలోని కొన్ని భాగాలు.

మహాభారతం మనకు చెప్పిన సమయం

కురుక్షేత్రంలో అర్జునుడు విల్లు వదిలేశాడు.

భయంతో కాదు. సమయం యొక్క భారంతో.

అతడు గతాన్ని చూసాడు. భవిష్యత్తుని ఊహించాడు. అందుకే కూలిపోయాడు.

శ్రీకృష్ణుడు అతడిని వర్తమానంలోకి తీసుకొచ్చాడు.

“కర్మణ్యేవాధికారస్తే...” — నీ పని ఇప్పుడు చేయి. ఫలితాన్ని కాలం చూసుకుంటుంది.

ఇది కేవలం ఆధ్యాత్మిక బోధ కాదు. జీవిత సూత్రం.

కాలిదాసు, ఋతువులు, మార్పు

కాలిదాసు “ఋతు సంహారం”లో ఋతువుల మార్పును అద్భుతంగా వర్ణించాడు.

వసంతం వస్తుంది. వెళ్తుంది. వర్షం వస్తుంది. వెళ్తుంది. శిశిరం వస్తుంది. వెళ్తుంది.

మనిషి కూడా అంతే.

బాల్యం. యౌవనం. మధ్యవయస్సు. వృద్ధాప్యం.

మార్పు సహజం. మన బాధ మార్పు వల్ల కాదు. మార్పును అంగీకరించకపోవడం వల్ల.

మాక్స్ ముల్లర్ మరియు భారతం

మాక్స్ ముల్లర్ ఒకసారి భారతదేశం గురించి గొప్పగా అన్నాడు — ప్రపంచంలో మానవ ఆలోచన అత్యంత లోతుగా వికసించిన నేల ఏది అంటే, నేను భారతదేశాన్ని చూపిస్తాను అని.

ఎందుకు?

ఎందుకంటే భారతం సమయాన్ని కేవలం గడియారంగా చూడలేదు. చక్రంలా చూసింది.

పుట్టుక. జీవితం. మరణం. మళ్లీ సృష్టి.

సమయం రేఖ కాదు. ప్రవాహం.

ఆధునిక కాలం — సమయానికి యుద్ధం

ఈ రోజుల్లో మనిషి డబ్బు కోసం మాత్రమే కాదు. ధ్యాస కోసం పోరాడుతున్నాడు.

ఫోన్. రీల్స్. నోటిఫికేషన్లు. సోషల్ మీడియా. అన్నీ మన సమయాన్ని కోరుతున్నాయి.

ఎందుకంటే మన ధ్యాసే మన జీవితం.

ఎక్కడ ధ్యాస ఉంటే అక్కడ జీవితం ఉంటుంది.

కోపంపై గంటలు గడిపితే జీవితం కోపమవుతుంది. సేవపై గడిపితే జీవితం ప్రేమగా మారుతుంది. జ్ఞానంపై గడిపితే జీవితం వెలుగవుతుంది.

చరిత్ర మనకు చెప్పినది

అశోకుడు యుద్ధాలు గెలిచాడు. కానీ కాలింగ యుద్ధం తర్వాత ఒక ప్రశ్న అతన్ని మార్చింది.

“నేను గెలిచింది ఏమిటి?”

అక్కడ అతను సమయాన్ని అర్థం చేసుకున్నాడు.

అలెగ్జాండర్ ప్రపంచాన్ని గెలవాలని బయలుదేరాడు. ఖాళీ చేతులతో వెళ్లిపోయాడు.

చరిత్ర మనకు చెబుతుంది — మనిషి సమయాన్ని గెలవలేదు. సమయం మనిషిని మార్చింది.

ప్రకృతి మన గురువు

ఒక విత్తనం నేలలో పడుతుంది. నిశ్శబ్దంగా ఉంటుంది. నెమ్మదిగా మొలుస్తుంది. చెట్టవుతుంది. అడవవుతుంది.

ఎక్కడా తొందర లేదు. అయినా అన్నీ జరుగుతాయి.

ప్రకృతి తొందరపడదు. కానీ ఏదీ మిస్ కాదు.

మనిషి తొందరపడతాడు. అయినా శాంతిని కోల్పోతాడు.

నాకు సమయం అంటే ఏమిటి?

ఈ వయసులో నాకు సమయం అంటే గడియారం కాదు.

ఒక నవ్వు. ఒక పిల్లవాడి ఆరోగ్యం. ఒక విద్యార్థి విజయం. ఒక తల్లి కృతజ్ఞత. ఒక కుటుంబంతో గడిపిన సాయంత్రం. ఒక నిశ్శబ్ద ధ్యానం.

అదే సమయం.

సమయం అనేది జీవితం తనను తాను వ్యక్తపరుచుకోవడం.

చివరి ఆలోచన

రాత్రి పడుకునే ముందు ఒక ప్రశ్న అడుగుదాం.

“ఈ రోజు మళ్లీ మళ్లీ వస్తే… నేను ఇలా గడపాలనుకుంటానా?”

నేను ప్రేమించానా? నేను నేర్చుకున్నానా? నేను ఎవరికైనా ఉపయోగపడ్డానా? నేను వర్తమానంలో ఉన్నానా?

ఎందుకంటే జీవితం సంవత్సరాలతో తయారుకాదు. గమనించిన క్షణాలతో తయారవుతుంది.

సమయం ఉచితం. కానీ అమూల్యం. మనది కాదు. మనకు కొంతకాలం అప్పగించిన వరం మాత్రమే. దాన్ని ఎలా ఉపయోగించామో — అదే మన జీవితం.

— డా. బి.ఎస్. చక్రవర్తి
ప్రొఫెసర్ & హెడ్, శిశు వైద్య విభాగం
ఆంధ్ర మెడికల్ కాలేజ్ / కేజీహెచ్, విశాఖపట్నం